13 grudnia 2025 r. weszła w życie nowa ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. To ważna zmiana systemowa w polskim prawie pracy, mająca na celu wzmocnienie dialogu społecznego, ułatwienie rokowań i modernizację sposobu ewidencjonowania układów oraz porozumień.
Nowa ustawa o układach zbiorowych pracy – najważniejsze zmiany
Ustawa z 5 listopada 2025 r. zastępuje dotychczasowe rozwiązania rozproszone w Kodeksie pracy i tworzy samodzielny, nowoczesny akt prawny, który reguluje cały proces – od rokowań, poprzez zawieranie układów i porozumień, aż po ich ewidencjonowanie i udostępnianie.
Ustawa formalnie przywraca i umacnia znaczenie układów zbiorowych pracy – jako instrumentów, które pozwalają stronom (pracodawcom i reprezentacjom pracowniczym) elastycznie kształtować warunki zatrudnienia dostosowane do realiów konkretnej firmy czy branży.
Jak nowe przepisy wspierają dialog społeczny?
Rozwiązania te mają wspierać stabilność zatrudnienia, partnerstwo społeczne oraz wspólną negocjację kwestii takich jak:
- organizacja czasu pracy,
- wynagrodzenia i systemy premiowe,
- godzenie życia zawodowego i prywatnego,
- procedury antymobbingowe,
- równość płci i inkluzja,
- wpływ nowych technologii, w tym AI, na miejsce pracy
Cyfryzacja układów zbiorowych pracy i porozumień
Jednym z kluczowych elementów nowej ustawy jest odejście od papierowego sposobu rejestracji układów i porozumień. Od 13 grudnia 2025 r.:
- układy zbiorowe pracy, porozumienia oraz protokoły dodatkowe zgłasza się elektronicznie, wraz z cyfrowym odwzorowaniem treści i podpisem kwalifikowanym lub zaufanym,
- dokumenty przekazywane są do ministra właściwego do spraw pracy, który przyjmuje zgłoszenia w okresie przejściowym przed uruchomieniem specjalnej bazy – Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy (KEUZP).
KEUZP – czym jest nowy system ewidencji?
KEUZP ma stać się centralnym systemem teleinformatycznym umożliwiającym gromadzenie, udostępnianie i analizę danych o układach zbiorowych oraz porozumieniach, co ułatwi przejrzystość i dostęp do informacji dla partnerów społecznych i organów państwa.
Okres przejściowy – jakie układy trzeba zgłaszać teraz?
W okresie przed uruchomieniem KEUZP (które ustawa przewiduje utworzyć w ciągu 2 lat od wejścia w życie przepisów):
📌 Zgłasza się tylko nowe układy, porozumienia i protokoły zawarte po 13 grudnia 2025 r.
To oznacza, że układy i protokoły istniejące przed wejściem w życie ustawy nie muszą być ponownie zgłaszane – zachowują ważność, a ich informacje nie podlegają przekazaniu do ministerstwa w okresie przejściowym.
Dopiero po uruchomieniu KEUZP pracodawcy będą mieli obowiązek zgłaszania do ewidencji także istniejących układów – zgodnie z terminami określonymi w ustawie.
Źródło: https://www.gov.pl/web/rodzina/wejscie-w-zycie-ustawy-o-ukladach-zbiorowych-pracy-i-porozumieniach-zbiorowych—kluczowe-informacje
