Sejm i Senat przyjęły nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Dokument czeka już tylko na podpis Prezydenta RP.
Pisaliśmy o tym projekcie na początku marca — wtedy był jeszcze na etapie prac sejmowych. Proces legislacyjny zakończył się jednak szybko: Sejm uchwalił ustawę 11 marca 2026 r., a Senat przyjął ją bez poprawek już następnego dnia. Za przyjęciem głosowało 58 senatorów, przeciw było 32, trzy osoby wstrzymały się od głosu. Brak poprawek senackich oznacza, że ustawa trafi bezpośrednio do podpisu prezydenta, bez konieczności ponownego rozpatrywania jej przez Sejm.
Z perspektywy cyfryzacji procesów kontrolnych ustawa wprowadza kilka rozwiązań, które omawialiśmy szczegółowo w poprzednim tekście, a które teraz uzyskały ostateczną podstawę prawną.
Inspektor pracy będzie mógł przeprowadzić kontrolę w całości lub częściowo zdalnie — za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Dopuszczalne będzie żądanie transmisji online umożliwiającej weryfikację dokumentów, a także przesłuchanie strony i wysłuchanie podmiotu kontrolowanego z wykorzystaniem połączenia zapewniającego dwukierunkową łączność w czasie rzeczywistym (obraz lub obraz z dźwiękiem). Legitymacja służbowa oraz upoważnienie do kontroli będą mogły być okazywane elektronicznie. Protokół kontroli — sporządzany w formie elektronicznej lub papierowej, według wyboru inspektora.
Zdalne kontrole to tylko jeden z elementów szerszej reformy. Ustawa wprowadza też elektroniczną wymianę danych między PIP, ZUS i KAS, która ma służyć typowaniu podmiotów do kontroli na podstawie analizy ryzyka. Centralnym punktem reformy pozostaje jednak uprawnienie inspektorów do wydawania decyzji administracyjnych o istnieniu stosunku pracy — czyli możliwość administracyjnego przekształcenia umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B w umowy o pracę, jeśli kontrola wykaże spełnienie przesłanek z Kodeksu pracy.
Uchwalona ustawa realizuje kamienie milowe A71G i A72G Krajowego Planu Odbudowy. Ich wypełnienie jest warunkiem uruchomienia unijnych środków w wysokości 11 mld zł.
Termin wejścia w życie poszczególnych przepisów zależy od daty ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw — co nastąpi po podpisaniu przez Prezydenta RP. Na tym etapie nie ma przeszkód formalnych, które mogłyby opóźnić ten krok.
