a stronach rządowych opublikowano projekt nowelizacji dostosowującej polskie przepisy do unijnego rozporządzenia eIDAS 2.0. To jedna z kluczowych zmian w obszarze tożsamości cyfrowej w ostatnich latach – zarówno dla obywateli, jak i dla biznesu oraz administracji.

Nowe regulacje mają zostać wdrożone do 24 grudnia 2026 r. Oto cztery najważniejsze elementy projektu.

1. Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej i mObywatel – dwa równoległe rozwiązania

Projekt przewiduje wdrożenie w Polsce Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej (EPTC), będącego elementem unijnego systemu cyfrowej identyfikacji. Na początku EPTC i aplikacja mObywatel mają funkcjonować jako dwa niezależne rozwiązania.

Docelowo jednak ustawodawca dopuszcza możliwość weryfikacji zasadności utrzymywania dwóch aplikacji o zbliżonych funkcjach – zarówno pod kątem kosztów, jak i wygody użytkowników. Na obecnym etapie nie ma decyzji o likwidacji mObywatela, ale kierunek zmian wskazuje na potrzebę uporządkowania ekosystemu cyfrowych usług publicznych.

2. Bezpłatny kwalifikowany podpis elektroniczny dla obywateli

Jedną z najbardziej przełomowych zmian jest wprowadzenie możliwości nieodpłatnego składania kwalifikowanego podpisu elektronicznego do celów nieprofesjonalnych (prywatnych).

Oznacza to, że użytkownicy Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej będą mogli podpisywać dokumenty z mocą równoważną podpisowi własnoręcznemu – bez konieczności ponoszenia kosztów zakupu komercyjnego certyfikatu kwalifikowanego, o ile podpis będzie wykorzystywany do celów prywatnych.

Dla obywateli to realne obniżenie bariery wejścia w pełnoprawne usługi cyfrowe. Dla rynku usług zaufania – istotna zmiana modelu funkcjonowania.

3.Nowe środki identyfikacji dla firm i administracji

Projekt wprowadza również nowe rozwiązania w zakresie identyfikacji podmiotów publicznych oraz osób je reprezentujących.

Przewidziano m.in. możliwość funkcjonowania profilu zaufanego dla podmiotów publicznych oraz dla osób fizycznych działających w ich imieniu. To istotne uzupełnienie obecnych mechanizmów identyfikacji, które dotychczas koncentrowały się głównie na osobach fizycznych.

W praktyce może to usprawnić elektroniczny obieg dokumentów między instytucjami oraz w relacjach administracja–biznes.

4. Elektroniczne poświadczenia atrybutów – nowa usługa zaufania

Kolejną kluczową zmianą jest wprowadzenie elektronicznych poświadczeń atrybutów jako nowej usługi zaufania.

Dzięki nim będzie można cyfrowo potwierdzać konkretne dane i uprawnienia – np. prawo jazdy, dyplom, status zawodowy czy inne informacje zapisane w rejestrach publicznych – bez konieczności przekazywania pełnych dokumentów.

Mechanizm ten ma działać w całej UE, co oznacza, że poświadczenia wydane w jednym państwie członkowskim będą mogły być weryfikowane w innym. To krok w stronę interoperacyjnej, europejskiej infrastruktury tożsamości cyfrowej.

Co to oznacza w praktyce?

Projekt nowelizacji to nie kosmetyczna zmiana, lecz element budowy nowego modelu identyfikacji cyfrowej w Europie.

Dla obywateli oznacza to:

• większą kontrolę nad swoimi danymi,
• możliwość bezpłatnego podpisywania dokumentów w obrocie prywatnym,
• łatwiejsze korzystanie z usług w innych państwach UE.

Dla biznesu:

• nowe standardy weryfikacji tożsamości,
• uproszczenie transgranicznych procesów (np. onboarding klientów),
• konieczność dostosowania systemów IT do nowych wymogów interoperacyjności.

Dla administracji:

• cyfryzację rejestrów i usług,
• integrację z europejską architekturą eID,
• potencjalne uporządkowanie krajowego ekosystemu aplikacji publicznych.

Planowany termin wdrożenia – 24 grudnia 2026 r. – oznacza, że instytucje i firmy mają niespełna rok na przygotowanie się do nowych zasad. Biorąc pod uwagę skalę zmian, proces ten będzie miał charakter nie tylko legislacyjny, ale również technologiczny i organizacyjny.